Rada Przedsiębiorczości przedstawia stanowisko w sprawie pierwszych skutków obowiązywania przepisów, które od 8 lipca 2026 r. przyznały Państwowej Inspekcji Pracy uprawnienie do przekształcania - w drodze decyzji administracyjnej - umów cywilnoprawnych w stosunek pracy.
1. Ostrzeżenia środowiska pracodawców nie były przesadą
Już na etapie prac legislacyjnych środowisko pracodawców konsekwentnie wskazywało, że przeniesienie kwalifikacji stosunku prawnego z sądu do postępowania administracyjnego rodzi poważne ryzyko dla pewności prawa i dla stabilności legalnych, elastycznych form współpracy. Podnosiliśmy, że narzędzie tak szerokie w praktyce dotknie nie tych podmiotów, które nadużywają umów cywilnoprawnych, lecz przedsiębiorców działających w dobrej wierze, u których forma współpracy jest świadomym i zgodnym z prawem wyborem stron. Te zastrzeżenia były podstawą negatywnej oceny pierwotnego projektu.
2. Obawy zaczynają się materializować
Pierwsze tygodnie obowiązywania ustawy potwierdzają te obawy. Przedmiotem skoordynowanego postępowania organów kontrolnych stał się podmiot, który zapewniał wysokie standardy współpracy i który sam, w toku prac nad regulacją pracy platformowej, zabiegał o systemowe i przewidywalne rozwiązania; co najistotniejsze w przypadku którego wcześniejsze kontrole nie wykazały nieprawidłowości w kwestionowanym dziś modelu. Zmiana modelu współpracy, wokół której toczy się postępowanie, była zaplanowaną wcześniej decyzją biznesową, zgodną z obowiązującymi przepisami a nie reakcją na czynności kontrolne. Trudno o wyraźniejszą ilustrację problemu.
Ponadto odgórne inicjowanie kontroli w stosunku do firm przeprowadzających zmiany organizacyjne i biznesowe musi rodzić zastrzeżenia i obawy. Zobowiązywanie Państwowej Inspekcji Pracy, podlegającej Sejmowi RP, przez resort pracy do przeprowadzenia kontroli we wskazanych podmiotach tylko potwierdza wcześniejsze obawy przedsiębiorców co do przyznawania władczych uprawnień PIP.
Działania kontrolne powinny być prowadzone zgodnie z obowiązującymi procedurami, z poszanowaniem zasady bezstronności i domniemania działania zgodnego z prawem. Równie odpowiedzialna powinna być komunikacja przedstawicieli instytucji publicznych. Wypowiedzi poprzedzające zakończenie kontroli lub przesądzające o jej wynikach mogą negatywnie wpływać na reputację kontrolowanego przedsiębiorstwa, jego relacje z pracownikami i partnerami biznesowymi, a w konsekwencji także na jego sytuację ekonomiczną.
3. Skutki dla gospodarki
Administracyjna reklasyfikacja umów w obszarze zatrudnienia, oparta na niejasnych zasadach działania organów, wprowadza do obrotu gospodarczego trwałą niepewność. Uderza w przewidywalność prowadzenia działalności, zniechęca do inwestycji i w konsekwencji zagraża miejscom pracy oraz stabilności całych łańcuchów współpracy. Nowe uprawnienia PIP rodzą efekt mrożący w postaci obawy przedsiębiorców przed zatrudnianiem kolejnych osób i ograniczają elastyczność polskiego rynku. Osłabia to pozycję polskich przedsiębiorstw w konkurencji międzynarodowej, szczególnie w sektorze nowoczesnych usług i technologii, a to one powinny być podstawą rozwoju naszej gospodarki.
4. Wezwanie do zmiany przepisów
Rada Przedsiębiorczości wzywa Radę Ministrów i Parlament do pilnej dyskusji w sprawie zmian przepisów, które:
Deklarujemy pełną gotowość do udziału w pracach nad tymi zmianami.
Rada Przedsiębiorczości to forum współpracy przedstawicieli 9 największych organizacji reprezentujących przedsiębiorców i pracodawców w Polsce. Pierwotnie powołana 17 listopada 2003 r., została reaktywowana 24 marca 2020 r. w celu ratowania polskiej gospodarki zagrożonej pandemią i recesją. Rada reprezentuje blisko 330 tysięcy pracodawców zatrudniających ponad 8 mln pracowników. Przewodnictwo w Radzie jest kadencyjne. AktualnieRadzieprzewodniczyKonfederacja Lewiatan.Członkowie:ABSL, BusinessCentreClub, Federacja Przedsiębiorców Polskich, Konfederacja Lewiatan, Krajowa Izba Gospodarcza, Polska Rada Biznesu, Pracodawcy RP, Związek Banków Polskich, Związek Rzemiosła Polskiego.
Konfederacja Lewiatan